Pijn in been bij rust is een klacht waar veel mensen ongemerkt last van hebben, vooral als zij liggen of ontspannen zitten. Het is vervelend om uit het niets last te krijgen van een brandend, krampend of zwaar gevoel in het been. Vaak treedt deze pijn op tijdens de nacht, waardoor het slapen minder goed lukt. Er zijn verschillende oorzaken en manieren om hiermee om te gaan. Hieronder lees je waarmee deze klachten kunnen samenhangen en wat je eraan zou kunnen doen.
Wat gebeurt er in het lichaam bij pijn in het been tijdens rust
Een belangrijk deel van de klachten komt door een minder goede doorbloeding in het been. Wanneer je beweegt, wordt het bloed sneller rondgepompt. Maar zodra je stilzit of ligt, kan de doorstroming in bijvoorbeeld je onderbeen en voet verminderen. Het bloed stroomt dan minder goed naar je spieren en weefsels. Dit zorgt voor zuurstoftekort en dat kan een krampend of zeurend gevoel geven. Vooral bij ernstige vormen, waarbij de slagaders in het been vernauwd zijn, ontstaat deze zogenaamde rustpijn. Soms is het zelfs zo erg dat het been koud aanvoelt en je ’s nachts wakker wordt van de pijn.
Veelvoorkomende oorzaken van pijn in rust
De meest bekende oorzaak is een vernauwing in de bloedvaten van het been, wat artsen perifeer arterieel vaatlijden noemen. Dit kan ontstaan door roken, een hoge bloeddruk, diabetes of ouder worden. De bloedvaten raken dan beschadigd door opgehoopt vet en kalk, waardoor het bloed niet goed meer bij de voet of het onderbeen kan komen. Behalve vernauwde slagaders kunnen ook spataders zorgen voor een zwaar en moe gevoel of trekkende pijn, vaak op het moment dat je stil zit of lang in dezelfde houding bent. Daarnaast veroorzaken spierproblemen, zoals krampen of ontstekingen, soms ook pijn tijdens rust. Overbelasting na veel inspanning of een blessure kan dit verergeren. Tot slot kunnen zenuwen in de knel zitten of beschadigd zijn, bijvoorbeeld door een hernia, waardoor de pijn in rust meer op de voorgrond treedt.
Klachten herkennen die passen bij pijn in het been bij rust
Meestal begint het met een zeurend of branderig gevoel in het onderbeen of de voet als je naar bed gaat of op de bank ligt. De pijn kan uitstralen naar de enkel of zelfs de hele voet. Sommige mensen merken dat de pijn minder wordt als zij het been laten hangen over de rand van het bed, zodat het bloed gemakkelijker kan zakken. Soms zijn er andere signalen, zoals een koude voet, een doof gevoel, een blauwe of bleke huid en wondjes die niet goed genezen. Bij het lopen is er vaak eerst niet zoveel aan de hand, maar in ernstige gevallen voel je na een tijdje zelfs in rust ongemak. Spierkrampen kunnen plotseling ontstaan en weer verdwijnen. Bij spataders is het been vaak zwaar en moe, vooral aan het einde van de dag.
Wat kun je doen bij pijn in het been bij rust
Het is slim om naar je eigen lichaam te luisteren en niet te lang rond te lopen met deze klachten. Kleine veranderingen helpen soms al goed. Probeer voldoende te bewegen, zoals een dagelijkse wandeling, want beweging stimuleert de bloedsomloop. Het omhoog leggen van de benen, vooral ’s avonds, kan de druk verminderen en ongemak verminderen. Zitten met gekruiste benen is niet handig, omdat dat de bloedstroom afknijpt. Als spataderen een rol spelen, kunnen steunkousen verlichting geven. Roken en een ongezond eetpatroon maken bloedvaten sneller ziek, dus gezonder leven helpt. Heb je steeds last van pijn, wondjes die niet helen, of wordt de pijn steeds erger? Dan is het verstandig om een arts te raadplegen. Soms is verder onderzoek nodig, bijvoorbeeld naar de doorbloeding of om andere oorzaken uit te sluiten. In ernstige gevallen zijn medicijnen, oefeningen of zelfs een kleine ingreep nodig.
Zorg voor jezelf en voorkom erger worden van klachten
Het is belangrijk om niet te wachten tot de klachten vanzelf weggaan, zeker niet als je regelmatig last hebt of als de pijn verergert. Goed voor jezelf zorgen betekent op tijd hulp zoeken. Het dragen van makkelijk zittende schoenen die genoeg steun geven helpt. Wissel zitten en bewegen regelmatig af. Door gezond te eten en meer water te drinken, houd je je bloedvaten in betere conditie. Blijf alert als de huid van het been of de voet verandert, zoals blauw, bleek, koud of juist rood en warm. Iedere verandering die blijft of snel verergert, verdient aandacht van een arts.
Meest gestelde vragen over pijn in been bij rust
- Wanneer moet ik met pijn in het been bij rust naar een arts?Als de pijn in het been aanhoudt, steeds erger wordt of als er wondjes zijn die slecht genezen, is het goed om naar een arts te gaan. Ook bij plotselinge zwelling, een koud gevoel of verkleuring van de huid is het verstandig om hulp te zoeken.
- Kan roken invloed hebben op pijn in het been tijdens rust?Roken zorgt ervoor dat de bloedvaten sneller vernauwen, waardoor de doorbloeding van het been minder wordt. Dit kan de pijn bij rust erger maken en het herstel vertragen.
- Wat kan ik zelf doen om de klachten te verminderen?Voldoende bewegen, gezond eten, niet roken en de benen regelmatig omhoog leggen kunnen de pijn in het been bij rust verminderen. Probeer ook niet te lang in dezelfde houding te zitten of te liggen.
- Zijn spataderen altijd de oorzaak van deze klachten?Spataderen kunnen zorgen voor een zwaar en moe gevoel, maar zijn niet altijd de oorzaak van pijn in het been bij rust. Ook vaatproblemen, spierklachten of zenuwen kunnen dit veroorzaken.
- Moet ik bang zijn voor ernstige ziekte als ik deze pijn heb?Niet iedere pijn in het been bij rust betekent dat er iets ernstigs aan de hand is. Toch is het goed om naar een arts te gaan als klachten lang duren of snel erger worden, zodat ernstige oorzaken kunnen worden uitgesloten.